
Türk Eğitim Vakfı (TEV) mezun bursiyeri, astrofizikçi Dr. Fulya Kıroğlu’nun kara delikler üzerine geliştirdiği iki araştırma projesi NASA tarafından kabul edildi. Lisans eğitimi boyunca TEV bursuyla desteklenen Kıroğlu, bugün evrenin en büyük gizemlerinden biri olan kara deliklerin nasıl oluştuğunu ve büyüdüğünü anlamaya yönelik araştırmalarıyla dikkat çekiyor.
Türk Eğitim Vakfı’nın (TEV) mezun bursiyerlerinden Dr. Fulya Kıroğlu, bilimsel çalışmalarını NASA destekli iki önemli projeyle uluslararası düzeye taşıdı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Fizik Bölümü’nde lisans ve yüksek lisans eğitimini tamamlayan Kıroğlu, 2019 yılında Fulbright bursuyla ABD’ye giderek Northwestern Üniversitesi’nde astronomi doktorasına başladı. 2025 yılında doktorasını tamamlayan genç bilim insanı, doktora sürecinde kara delikler üzerine gerçekleştirdiği iki araştırmayla ABD basınında geniş yankı uyandırdı.
NASA’dan iki projeye destek
Dr. Fulya Kıroğlu’nun NASA tarafından kabul edilen ilk projesi, Fermi Gama Işını Uzay Teleskobu aracılığıyla kara delikler ve yıldızlar arasındaki etkileşimlerin oluşturabileceği yüksek enerjili ışınım kaynaklarını araştırmayı hedefliyor. Bu çalışma sayesinde evrenin çok daha genç olduğu dönemlerdeki kara deliklerin incelenmesi amaçlanıyor.
Kıroğlu’nun ikinci projesi ise Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu’nun ilk gözlem dönemi kapsamında kabul edildi. “Gaz Bakımından Zengin Erken Evrende Gelgit Parçalanma Olayları: Roman ile Kara Delik Büyümesine Yeni Bir Pencere” başlıklı araştırma, 374 başvuru arasından seçilen 118 programdan biri oldu. Proje kapsamında evrenin erken dönemlerinde kara deliklerin çevrelerindeki gaz ve yıldızlarla nasıl etkileşime girdiği, üç boyutlu bilgisayar simülasyonlarıyla incelenecek. Elde edilen sonuçlar teleskop gözlemleriyle karşılaştırılarak dev kara deliklerin kısa sürede nasıl büyüyebildiğine ilişkin bilimsel sorulara yanıt aranacak.
Araştırmalarının önemini değerlendiren Dr. Fulya Kıroğlu, “Evrenin henüz çok genç olduğu dönemlerde bile dev kara deliklerin var olduğunu biliyoruz. Ancak bu kara deliklerin nasıl bu kadar hızlı büyüdüğü hala astrofiziğin en önemli sorularından biri. Çalışmalarımızla kara deliklerin çevrelerindeki maddeyle etkileşimlerini modelleyerek Fermi ve Roman teleskoplarından elde edilecek gözlemlerin yorumlanmasına katkı sunmayı hedefliyoruz” dedi.
“Bugün NASA destekli projeler yürütmemde TEV’in çok büyük katkısı var”
Bilimsel başarılarının temelinde eğitim hayatı boyunca aldığı desteğin önemli bir yeri olduğunu vurgulayan Dr. Fulya Kıroğlu, TEV bursunun akademik yolculuğuna katkısını şu sözlerle anlattı:
“TEV bursu, eğitim hayatımın en kritik dönemlerinden birinde bana büyük bir güvence sağladı. Maddi kaygılar yerine derslerime ve araştırmaya odaklanabilmemi mümkün kıldı. Bunun ötesinde, bana duyulan güven ve destek benim için büyük bir umut kaynağı oldu. Bir sonraki adımlarımı cesaretle atabilmemi sağladı. Bugün NASA destekli projeler yürütüyor olmamda TEV’in maddi ve manevi desteğinin çok büyük katkısı var.”
Hedefi kendi araştırma grubunu kurmak ve genç bilim insanlarına destek olmak
NASA destekli araştırmalarını ileriye taşımayı hedefleyen Kıroğlu, gelecek dönemde yapay zekâ yöntemlerini astrofizik simülasyonlarıyla birleştirerek yıldızların ve kara deliklerin evrimini daha hızlı ve kapsamlı biçimde modelleyebilen araçlar geliştirmeyi planlıyor. Dr. Fulya Kıroğlu, gelecek hedeflerine ilişkin, “Birkaç yıl içerisinde öğretim üyesi olarak kendi araştırma grubumu kurmayı ve NASA ile çalışmalarımı daha da ileriye taşımayı planlıyorum. Genç Türk araştırmacıların yetişmesine katkı sunmak, deneyimlerimi onlarla paylaşmak ve tıpkı TEV’in bana olduğu gibi onlara umut olmak da benim için çok önemli” ifadelerini kullandı.
Bugün Northwestern Üniversitesi’ne bağlı Disiplinlerarası Astrofizik Keşif ve Araştırma Merkezi’nde (CIERA) doktora sonrası araştırmacı olarak görev yapan Kıroğlu, aynı zamanda ABD Ulusal Bilim Vakfı (NSF) ve Simons Vakfı tarafından desteklenen Gökyüzü için Yapay Zekâ Enstitüsü’nde (SkAI) çalışmalarını sürdürüyor.